Арония меваси

Арония меваси
қандли диабет касалликларида қанд миқдорини сезиларли камайтириш хусусиятига эга эканлигини биласизми ?
Самарқанд давлат университети биология факультети магистри Мафтуна Қаюмова “Самарқанд вилояти шароитида арония ўсимлигининг биологик хусусиятлари” мавзусида илмий тадқиқот олиб боради. Тадқиқотчи мазкур мавзу бўйича 10 га яқин мақолалар муаллифи.

– Илмий адабиётларда арония меваси доривор ўсимлик сифатида қайд этилади, - дейди Мафтуна Қаюмова. - Арониянинг 10 фоиз миқдорини шакар, яъни глюкоза ва фруктоза, спирт сорбит ташкил этади. Озиқ-овқатга ширин таъм беради ва инсонларда қандли диабет касалликларида қанд миқдорини сезиларли камайтириш хусусиятига эга. Ўсимлик мевалари П витаминларга бой. Меваси таркибида ўртача антатсион пигментларнинг миқдори 6,4 фоизни ташкил этади. Арония меваси таркиби микроелементларга бой бўлганлиги сабабли, бошқа ўсимликлардан тубдан ажралиб туради. Унинг меваси таркибида бор, фтор, ёдли бирикма, темир, мис, марганес, молибден бирикмалари мавжуд. Мевасининг умумий ишқорлик даражаси олма мевасидан 1,3 фоизга кам. Бундан ташқари арония мевасида нордон таъм берувчи пектин ва ошловчи моддалар билан бирга, гликозид амегдалинлари ҳам мавжуд. Арония меваси шифобахш ўсимликлар ичида энг кўп антиоксидант сақловчи мева ҳисобланади. Бу хусусият билан у қариш жараёнининг олдини олувчи маҳсулотлар сафига киради. Арония меваси таркибида минерал моддалар, витаминлар ва биологик актив моддаларнинг кўплиги унинг биокимёвий таркибини ўрганишда катта қизиқишларга сабаб бўлмоқда.

Табобатда арония меваси юрак-қон томир, жигар, қалқонсимон без, метаболик синдромлар, диабет, гипертония, ошқозон-ичак касалликларини олдини олиш ва даволашда ишлатилади. Маданийлаштирилган турлари озиқ-овқат, манзарали ва доривор ўсимлик сифатида экилади. Шу сабабли ҳам бу ўсимликни Ўзбекистонда маданийлаштириш ҳамда кўпайтириш усулларини ўрганиш муҳим аҳамиятга эга. Қора мевали арония таркибида биологик актив моддалардан ёд ва витаминлар кўплиги сабабли ундан олинган шарбатлар ёд танқислиги ва қон-томир касалликларини олдини олиш ва даволашда фойдаланиш мумкин. Қора мевали арония биологик актив моддаларга бойлиги сабабли қуруқ мевалари биологик актив қўшимча сифатида, нон саноатида ва қандолатчилик соҳасида фойдаланса бўлади. Шунингдек, фармасевтика саноатида арония плантатсияларини барпо этишда қаламча усулида кўпайтириш ва бунда икки йиллик новдалардан фойдаланиш тавсия этилади.

Ирода Бекмуродова
Самарқанд давлат университети
Ахборот хизмати ходими.
Шавкат Акрамов олган суратлар.

Ўхшаш янгиликлар

Мақола бўйича муносабатингизни билдиринг. Бизга Сизнинг фикрингиз жуда муҳим. Раҳмат!

Сўнгги янгиликлар

Самарқанд давлат университети илмий обсерваториясида қандай илмий тадқиқотлар олиб борилмоқда?...

Коинот, юлдузлар ҳамиша инсонларни ўзига қизиқтириб келган. Биз осмонга қараймиз ва осмондаги юлдузлар коинот бўйлаб тарқалиб кетганини...
Кеча, 23:54

Бадминтончилар тайёрлашнинг дастлабки босқичида нималарга эътибор бериш керак?

Бадминтон ХIХ асрнинг 70 йилларида Англияда расм бўлиб, ўйин қоидалари ишлаб чиқилгач, Европанинг бошқа мамлакатларига ҳам ёйилган. 1934...
Кеча, 23:50

Балиқларни сунъий шароитда қандай кўпайтириш мумкин?

Жаҳонда аҳолини озиқ-овқат билан таъминлаш муаммосини ҳал қилишда уларда қўшимча балиқчилик функциясини яратиш ички сув ресурсларидан...
Кеча, 14:30

Пропан-бутандан қандай фойдали элементлар олиш мумкин?

Бугунги кунда нефть ва газ муҳим кимёвий хомашё бўлиб, ҳозирги замон саноати ва энергетикасининг барча тармоқларида нефть ва газ...
Кеча, 06:00

Конституциявий ислоҳотлар ёшлар нигоҳида...

Самарқанд шаҳридаги Ёшлар марказида “Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги Конституциявий...
4-07-2022, 23:44