Мевали дарахтлар совуққа чидамлими? Уни қандай қилиб совуқдан сақлаш мумкин?

Мевали дарахтлар совуққа чидамлими? Уни қандай қилиб совуқдан сақлаш мумкин?
Шу кунларда республикамизга ноодатий совуқ ҳаво оқими кириб келаётганлиги барчанинг диққат марказида. Айниқса, ҳафта ўртасида ҳаво ҳароратининг кескин пасайиши кутилмоқда. Бундай шароитда қорасовуқнинг салбий таъсирини камайтириш ва уни юмшатиш чораларини кўриш жуда зарур. Бу борада боғ ва хонадонларимиздаги мевали дарахтларни, айниқса ўтган куз фаслида қадалган ниҳолларни совуқдан асрашга ҳар биримиз эътиборли бўлишимиз керак. Буни амалга ошириш учун эса халқимиз орасида синовдан ўтган ва қўллаш осон бўлган тадбирлар бор. Бундай тадбирлар орасида энг муҳимларига таъриф бериб ўтамиз.

Мевали дарахтлар совуққа чидамлими? Уни қандай қилиб совуқдан сақлаш мумкин?

Боғларни совуқдан асрашда кенг қўлланиладиган тадбирлардан бири, бу - тутун ҳосил қилиш. Бунда маҳаллий шароитда кенг тарқалган сомон, шох-шаббалар, барг хазонларидан уюм ҳосил қилиб уларни тутатиш дарахт ва ниҳолларни совуқ уришидан сақлайди. Шунингдек, чорва моллари тезакларидан фойдаланиб ҳам тутун ҳосил қилиш боғларда совуқнинг таъсирини камайтиришга сезиларли даражада хизмат қилади.

Ёш дарахтларни совуқдан асраш учун қоп кийидириш амалиёти ҳам халқимиз орасида кенг қўлланилади. Бунда қоп латтали материалдан бўлиши тавсия этилади.

Совуқнинг таъсирини камайтиришнинг яна бир усулларидан бири боғ қатор ораларини суғориш ҳисобланади. Бунда сув ҳарорати ҳаво ҳароратидан юқори бўлганлиги учун ушбу ҳудуддаги ҳаво ҳароратини юмшатишга хизмат қилади. Иккинчи томондан ҳосил бўлган сув буғлари ернинг ва дарахтларнинг нурланишини камайтиради ҳамда ҳаво ҳароратини пасайишига йўл қўймайди.

Қуйида республикамизда кенг тарқалган мевали дарахтлар ва уларнинг совуққа чидамлилиги бўйича айрим маълумотларни келтириб ўтамиз.

Шафтоли – совуққа чидамсиз, бир йиллик новдалари -22-260С да нобуд бўлади.

Олма - жанубий навлари ҳарорат 32-350С дан паст бўлганда, баъзилари эса - 210С да нобуд бўлади.

Ўрик – ёғочлиги яхши пишган бўлса, - 300С гача чидайди.

Гилос - совуққа чидамсиз, - 280С да совуқ уради.

Ёнғоқ - бир йиллик кўчатлари -25-260С да нобуд бўлади.

Анор- ҳарорат 12-150С гача пасайганда бир йиллик новдалари, 15-160С да шох-шаббалари қаттиқ зарарланади,18 –200С да барча ер устки қисми нобуд бўлади.

Анжир - ҳарорат 150С да бир йиллик янги новдаларини, - 160С да кўп йиллик шохларини, -180С да эса ўсимликнинг илдиз бўғзигача бўлган ер устки қисмини совуқ уради.

Хурмо-совуққа чидамлиги жиҳатдан субтропик ўсимликлардан устун туради, шох-шаббаси -18-200С да анчагина зарарланади.


Юқорида кўрсатилган ҳарорат асосан вояга етган дарахтларга нисбатан олинган. Ушбу мевали дарахтларнинг янги экилган кўчатлари эса юқорида кўрсатилган ҳароратларда кўпроқ зарар кўришини эътиборга олиш зарур.

Бахром Холмирзаев,
Давлат Нормуродов
СамДУ Агробиотехнологиялар
ва озиқ-овқат хавфсизлиги институти доцентлари.

Ўхшаш янгиликлар

Мақола бўйича муносабатингизни билдиринг. Бизга Сизнинг фикрингиз жуда муҳим. Раҳмат!

Сўнгги янгиликлар

Республика ишчи гуруҳи: пойтахт натижалари

Бу йилги қиш пойтахт аҳолиси учун ҳам анча синовли келгани, электр ва иссиқлик энергияси, табиий газ, ичимлик суви каби энг бирламчи ҳаётий...
31-01-2023, 20:35

“ Самарқанд давлат университети талабаларига дарс ўтганимдан сўнг инглиз тилини билиш даражаси сезиларли даражада ўсди...”

Бу - Осиё чет тили ўқитувчилари уюшмаси президенти, Самарқанд давлат университети инглиз тили кафедраси мудири, профессор Равиндер...
27-01-2023, 22:05

Пандемия сабаб тўхтаган Фарғона–Қирғизистон йўналишидаги микроавтобус қатнови қайта тикланди

Пандемия сабаб тўхтаган Фарғона–Қирғизистон йўналишидаги микроавтобус қатнови қайта тикланди 26 январдан бошлаб “Фарғона – Қувасой –...
27-01-2023, 11:44

2022 йилнинг 12 ойи мобайнида Тошкентда 1200 та йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлган

Маълумотларга кўра , 2022 йилнинг 12 ойи мобайнида Тошкентда 1200 та йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлган. ЙТҲ оқибатида ҳалок бўлганлар...
27-01-2023, 11:42

O'zLiDeP ўзаро манфаатли ҳамкорликни қўллаб-қувватлайди

Куни кеча мамлакатимиз Энергетика вазирлиги билан “Газпром” компанияси ўртасида газ соҳасида ўзаро ҳамкорлик қилиш бўйича “йўл...
27-01-2023, 11:40
Ўзбекистон янгиликлари » Жамият » Мевали дарахтлар совуққа чидамлими? Уни қандай қилиб совуқдан сақлаш мумкин?